Parte 3
Bumagsak si Adrian sa maalikabok na lupa sa harap ng kanyang kapatid. Mahigpit niyang niyakap ang mga binti ni Ramon habang umaalingawngaw ang kanyang paghagulgol sa buong bakuran. Ang luhang kanina ay dahil sa poot at panunumbat, ngayon ay naging bukal ng walang kapantay na pagsisisi at pagpapakumbaba.
“Kuya… patawarin mo ako! Patawarin mo ako!” iyak ni Adrian, ibinabaon ang mukha sa maruming pantalon ng kapatid. “Napakasama kong kapatid! Hinusgahan kita! Inisip ko na nilustay mo ang perang pinaghirapan ko, habang ikaw pala… ikaw pala ang nagpakamatay para sa kinabukasan ko! Bakit mo ginawa ‘to sa sarili mo, Kuya? Bakit hindi mo sinabi sa akin?!”
Yumukod si Ramon at marahang hinawakan ang mga balikat ni Adrian upang itayo ito. Sa kabila ng panghihina ng kanyang katawan, mahigpit niyang niyakap ang nakababatang kapatid—katulad noong mga bata pa sila nang pumanaw ang kanilang mga magulang at siya ang tumayong ama at ina.
“Ginawa ko ito dahil mahal kita, Adrian,” bulong ni Ramon habang pumapatak ang luha sa kanyang pisngi. “Nang mangako ako sa puntod nina Nanay at Tatay, sinabi ko sa sarili ko na gagawin ko ang lahat para hindi ka maging alipin habambuhay. Ayokong tumanda ka sa ibang bansa na malayo sa sarili mong bayan, malayo sa sarili mong pamilya. Ibinigay ko ang susi na ‘yan sa’yo… para hindi ka na muling umalis.”
Inakay ni Ramon si Adrian patungo sa kalsada. Doon ay sumakay sila sa isang traysikel patungo sa kabayanan. Paghinto ng sasakyan sa harap ng isang kumikinang at bagong gawang gusali na may karatulang “Santos Commercial Center & Residences,” hindi napigilan ni Adrian ang muling pagluha. Sa gilid nito ay may nakaparadang isang simpleng pickup truck—ang kotseng kasama sa susi sa loob ng lata.
Pumasok sila sa loob. Ipinakita ni Ramon ang mga kontrata ng mga tenant na nakapila na upang umupa sa mga commercial spaces sa ibaba. Ang kikitain ng gusali buwan-buwan ay higit pa sa buwanang sweldo ni Adrian bilang engineer sa Gitnang Silangan. At sa pinakatuktok na palapag, bumungad sa kanila ang isang napakagandang tahanan na puno ng sariwang hangin at liwanag.
“Hindi mansyon ang kailangan mo para masabing mayaman ka, bunsong kapatid,” wika ni Ramon habang nakatanaw sa malawak na tanawin mula sa balkonahe. “Ang tunay na yaman ay ang kalayaan mong mabuhay nang marangal sa sarili mong bayan nang hindi na kailangang mawalay sa mga taong nagmamahal sa’yo.”
Niyakap muli ni Adrian ang kanyang kuya. Nang araw ding iyon, isinumpa niya sa kanyang sarili na hindi na siya muling sasakay ng eroplano pabalik sa disyerto. Dinala niya agad si Ramon sa pinakamahusay na ospital upang maipagamot ang mga karamdaman nito mula sa matinding pagod, at inilaan ang buong buhay upang tiyaking ang taong nagsakripisyo para sa kanyang tagumpay ay mamumuhay nang may pinakamataas na dangal, ginhawa, at paggalang.